Kalendarium historyczne gminy Lesznowola

3500 p. n. e. – najstarsze ślady człowieka. Osadnictwo ludzkie rozpoczęło się w tzw. młodszej epoce kamienia i młodszej epoce brązu

1471 – pierwsza wzmianka o Lesznowoli. Przy podziale księstwa warszawskiego księciu Konradowi III Rudemu przypada Piaseczno wraz z okolicznymi wsiami, m. in. z Leśną Wolą, czyli dzisiejszą Lesznowolą

1472 – przed tym rokiem nie pobierano opłat targowych w Lesznowoli, stąd rozwój handlu

1474 – pierwsza pisemna informacja o Nowej Woli

1497 – Konrad III Rudy przekazuje swoje włości, w tym Lesznowolę, nowo poślubionej żonie Annie Radziwiłłównie

1526 – w wyniku przyłączenia Mazowsza do Korony Lesznowola przestaje być własnością książąt mazowieckich i staje się własnością królów polskich. Własność ta przetrwa do rozbiorów.

1556 – królewską wieś dzierżawi chorąży łęczycki Jakub Puczka, który buduje dwór i zakłada folwark. Uprawia się tutaj żyto, jęczmień, pszenicę, groch, proso, len i konopie; hoduje 26 sztuk bydła, w tym dziewięć krów mlecznych, “świń starych 6, między którymi jest godny wieprz 1 do karmienia". Wieś zamieszkuje 23 kmieci. Niedaleko wsi przebiega ważna droga wiodąca z Warszawy na południe kraju. Położenie będzie stanowiło o dalszym rozwoju gospodarczym tych terenów.
2 poł. XVII wieku – w wyniku wojen szwedzkich Lesznowola jest poważnie zniszczona.

1796 – w wyniku rozbiorów dobra lesznowolskie stają się własnością króla pruskiego

1826-1830 – car Mikołaj I przekazuje Lesznowolę na własność Rządu Królestwa Polskiego

1830 – dobra lesznowolskie kupuje hrabia Tadeusz Ostrowski sprzedając później ich część Konstantemu Piekarskiemu

Lata 20-te XX wieku – powstaje nowy odcinek drogi z Warszawy na południe kraju, trakt wiedzie przez Sękocin, z pominięciem Lesznowoli . Tak powstała dzisiejsza Aleja Krakowska

1838 – poprzez odłączenie od folwarku i wsi Leśnowola trzech majątków: Janczewicze, Nowa Wola oraz Iwiczna – zaczynają one funkcjonować jako odrębne własności.

1848 – pierwsza wzmianka o istnieniu w Lesznowoli Urzędu Gminnego kierowanego przez wójta. W szkole elementarnej 17 uczennic i 5 uczniów pobiera nauki u jednego nauczyciela.

Gminę składającą się z trzech folwarków zamieszkują 1722 osoby – 3 osoby stanu szlachetnego, 17- mieszczańskiego i 1702 osoby gminnego. Katolików (921 osób) jest więcej niż ewangelistów (801 osób). W folwarkach hodownych jest: 200 koni, 564 sztuk bydła, 600 owiec i 200 sztuk trzody chlewnej. W Janczewicach i Łazach funkcjonują karczmy.

1852 – 1860 – część dóbr lesznowolskich w dzierżawie u Seweryna Ciemniewskiego a później u Antoniego Ceysingera

1856 – Kolonię Kałuszczyznę - inaczej: Magdalenkę odłączono od dóbr Lesznowoli zakładając odrębną księgę wieczystą

1862 – Ludwik Naimski kupuje Lesznowolę za 45 100 rubli srebrem

1867 – likwidacja Gminy Lesznowola, która zostaje przyłączona do Gminy Nowa Iwiczna. W chwili likwidacji w jej skład wchodziły wsie: Janczewicze, Lesznowola, Nowa Wola, Nowa Iwiczna, Józefosław, Stara Iwiczna, Orężno; osady: Magdalenka, Kolonia Lesznowola, Borowiny, Jazgarzewszczyzna oraz folwark Zacisze

1880 – folwark Magdalenka, zajmuje 707 morgów, czego 411 to grunty orne i ogrody, 198 – lasy, 84 – pastwiska, 8 – nieużytki i place, 8 – wody w stawach, 3 – łąki

1895 – właścicielem folwarku Lesznowola zostaje Juliusz Bagniewski

1915 – w Janczewicach założono cmentarz wojenny żołnierzy rosyjskich i niemieckich poległych w walkach w 1914 roku

1921 – w folwarku, we wsi Lesznowola i w kolonii mieszka 396 osób

1923 – zaczyna funkcjonować nowo wybudowana jednoizbowa szkoła. Grunt pod jej budowę darował właściciel majątku Lesznowola Jan Bagniewski

1939 – otwarcie szkoły wybudowanej przez mieszkańców Mrokowa

1936-37 – w Mrokowie funkcjonuje jedna z pierwszych w Polsce łaźni parowych

28 maja 1942 – w lesie sękocińskim pod Magdalenką Niemcy rozstrzeliwują 223 więźniów Pawiaka

1947 – 1955 – budowa nowej szkoły w Lesznowoli

1955 – 1972 – Lesznowola Gromadą, we wsi działa Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej

1964 – w miejscu stracenia więźniów odsłonięto pomnik

1973 – w wyniku reformy administracyjnej kraju Lesznowola staje się Gminą z własnym Urzędem

Lata 70-te i 80-te XX w. – rozbudowa budynków szkolnych

1980 – 89 – mieszkańcy Mrokowa budują Kościół

1998 – 99 – w Magdalence prowadzone są rozmowy między przywódcą opozycji Lechem Wałęsą a reprezentantem rządu Czesławem Kiszczakiem poprzedzające tzw. “okrągły stół"

1991 – władze Lesznowoli jako jedne z pierwszych w kraju decydują się na przejęcie oświaty szczebla podstawowego

1992 – samorząd przejmuje od administracji rządowej podstawową służbę zdrowia 26 IV 1996 – Rada Gminy uchwala herb i flagę Gminy Lesznowola

w 1999 roku Lesznowola po raz pierwszy znalazła się w “Złotej Setce" prestiżowego rankingu Centrum Badań Samorządowych oceniającego inwestycyjną politykę lokalnych samorządów. Z roku na rok zajmuje w nim coraz wyższą pozycję – w 2003 roku 22 miesiące w skali całego kraju.

2001 – mieszkańcy Jeziorek – miejscowości należącej do stołecznej dzielnicy Ursynów zgłosili wniosek o zmianę granic stolicy i przyłączenie się do gminy Lesznowola

2002 – Tytuł Wójta Roku 2001 dla Marii Jolanty Batyckiej – Wąsik.

27 X 2002 – pierwsze wybory bezpośrednie wójta, w których wygrała Maria Jolanta Batycka – Wąsik

ZABYTKI GMINY

DERDY – W przeszłości mieścił się tam osiemdziesięciomorgowy folwark, należący do hrabiny Przeździeckiej, położony na skraju kompleksu leśnego, dziś - dom Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia. Siostry początkowo prowadziły Zakład Opieki Caritas oraz szkołę, a obecnie katolickie przedszkole "Jutrzenka" i dom rekolekcyjny "Miłosierdzie". Ośrodek mieści się w parku o pow.12,7 ha, objętym ochroną konserwatora zabytków. Ochronie podlega zieleń przy klasztorze oraz park leśny zał. w XVIII w. Na jego terenie pomniki przyrody – 3 dęby szypułkowe. W latach 30 XX wieku w Derdach przebywała św. Faustyna Kowalska.

JABŁONOWO - dwa domy drewniane przy al. Krakowskiej (nr 86 i 154)

JANCZEWICE – wieś założona w 1838 r. poprzez wyłączenie z dóbr Lesznowola. We wsi kapliczka przydrożna słupowa z XIX wieku, przebudowana w 1950r. Pozostałości cmentarza żołnierzy niemieckich i rosyjskich poległych w 1914 r., założonego w 1915r. Położony przy drodze z Janczewic do Lesznowoli, zdewastowany, bez nagrobków.

JASTRZĘBIEC – we wsi Instytut Genetyki Hodowli Zwierząt PAN na terenie dawnego zespołu parkowo-dworskiego. Zachowały się: dwór murowany z końca XVIII wieku, zabudowania gospodarcze z początku XIX w. (obora, spichlerz, stajnie) oraz park o pow. 5,99 ha o nie czytelnym już układzie pierwotnym. Całość zespołu pod opieką konserwatorską.

Na rogu ul. Postępu i Szerokiej kapliczka przydrożna.

JAZGARZEWSZCZYZNA - u zbiegu ulic Leśnej i Krzywej kaplica przydrożna zwieńczona krzyżem, z tablicą erekcyjną z 1949 roku. Przy ul. Leśnej dom mieszkalny z zagrodą - przykład dawnej zabudowy chłopskiej.

KOSÓW - spichlerz dworski przy ul. Karasia. Przykład murowanego spichlerza o archaicznej formie.

LESZNOWOLA
Dwór z drugiej połowy XVIII w., przebudowany ok. 1950 r., otaczają go pozostałości parku podworskiego z zachowanymi elementami geometrycznymi z XVIII w. o powierzchni 2,4 ha. Dwór i park są umieszczone w rejestrze Konserwatora Zabytków.
Kapliczka przydrożna z 1776 r. fundacji H. Jakubowskich, z rzeźbą kamienną (piaskowiec) św. Jana Nepomucena datowaną na koniec XVIII w., obecnie usytuowana przy kaplicy rzymskokatolickiej przy ul.Szkolna 3. Pomnik zastał odnowiony w 1994 r. z funduszy gminnych.

ŁAZY – na terenach PGR zachowane pozostałości parku podworskiego, którego początki datowane są na XVIII w. W nim i w pobliżu drogi pomniki przyrody – dwa jesiony wyniosłe.

MAGDALENKA – w lesie znajduje się pomnik na miejscu rozstrzelań w dn. 28 maja 1942 r. 223 więźniów: 208 z Pawiaka i 15 więźniarek z Ravensbruck. Na miejscowym cmentarzu w 8 kwaterach spoczywają pomordowani więźniowie przeniesieni tam po ekshumacji w 1946 r. We wsi dwa słabo zachowane cmentarze wojenne z 1915 roku: rosyjski - obok wydmy w okolicach ul. Brzozowej i Jarzębinowej oraz niemiecki - róg ul. Wrzosowej i Podleśnej.

Miejscowość Magdalenka położona na terenach leśnych stanowi bardzo interesujący przykład kompleksowego programu urbanizacji niewielkiego zespołu osadniczego, zrealizowanego w okresie międzywojennym.

Na terenie wsi znajdują się dwa zabytkowe domy drewniane (na rogu ulic Pionierów i Leśnej oraz Pionierów i Wiśniowej).

MROKÓW – W miejscowości znajduje się zachowany park krajobrazowy (o pow. 4,1 ha) w sąsiedztwie stawów rybnych. Pochodzi z XIX w. z elementami z XVII i XVIII w. Wśród zadrzewienia pomnikowe 3 wiązy szypułkowe. W otoczeniu parku stoi drewniany dwór z końca XVIII w. Całość obecnie stanowi własność prywatną.

MYSIADŁO – nazwa od bagna Myszadla (od słowa mech) widocznego na planie z 1780 r. We wsi zachowała się do dzisiaj willa Ryszarda Eizelego, potomka kolonistów niemieckich odnotowanych już w 1866r.

STARA IWICZNA – w 1843 r. powstaje pierwszy filialny kościół ewangelicko- augsburski, w 1893 r. na jego miejscu postawiono nowy murowany kościół istniejący do dziś. Obok cmentarz z 1850 r. ze starymi nagrobkami. W 1979 r. zespół kościelny zostaje odkupiony przez Kościół katolicki. Po niezbędnym remoncie erygowano w 1983 r. parafię rzymsko- katolicką p/w Zesłania Ducha Świętego.

WÓLKA KOSOWSKA - przy ul. Polnej 11 znajduje się zagroda młynarza wraz z domem mieszkalnym, oborą i ziemianką. Jest to najbardziej archaiczny dom wiejski na terenie gminy a może i nawet najstarszy zachowany do końca lat 80. XX w. kryty strzechą. Na tyłach parceli przy Polnej 11 znajdują się relikty wiatraka koźlaka.

ZAMIENIE – przy ul. Zakładowej - zespół podworski oraz budynki czworaków. W miejscowości zachowane resztki parku podworskiego, na jego terenie pomnik przyrody – 200-letni wiąz szypułkowy.

ZGORZAŁA - drewniany krzyż na rogu ul. Postępu i Raszyńskiej wzniesiony w 1896 roku, z powodu epidemii cholery.