Prezentujemy kolejną część cyklu "Gospodarka Odpadami. Raport Gminy." Tym razem wszystko na temat obszernie komentowanego w mediach społecznościowych przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów z terenu Gminy Lesznowola.

Gospodarka odpadami. Raport Gminy część 2 - Przetarg

W związku z publikacjami, które pojawiły się w przestrzeni internetowej, dotyczącymi prowadzonego przez Urząd postępowania przetargowego na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w Gminie Lesznowola, z całą stanowczością wskazuję, że wybór oferenta świadczącego te usługi NIE został dokonany z naruszeniem interesu publicznego, ani tym bardziej NIE narusza interesów Mieszkańców.



1. Umowa z PUK Piaseczno, zmiana terminu obowiązywania umowy.

Zmiana terminu obowiązywania umowy na „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Lesznowola” z dnia 12.12.2017 r. zawartej z Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych Piaseczno Sp. z o. o z siedziba przy ul. Technicznej 6, 05-500 Piaseczno (zwanym dalej PUK Piaseczno), stała się konieczna, ponieważ firma PUK Piaseczno nie wyraziła zgody na jej kontynuację.

Wykonawca argumentował swoją decyzję drastycznym wzrostem kosztów zagospodarowania odpadów w Regionalnych Instalacjach Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK), który nastąpił po zawarciu umowy oraz stratami finansowymi, które ponosiła spółka podczas realizacji kontraktu. Skrócenie terminu obowiązywania umowy nie było sprzeczne z interesem mieszkańców Gminy, ponieważ Spółka zamierzała odstąpić od realizacji umowy „z dnia na dzień”, a Zamawiający (Gmina) nie mógł do tego dopuścić. 

Wykonawca w swoim piśmie skierowanym do Zamawiającego w dniu 18.03.2019 r. wnosił o:

  1. zmianę terminu realizacji zamówienia do dnia 31.12.2019 r.,
  2. zwiększenie wynagrodzenia określonego w umowie RZP 272.5.05.14.2017 z dnia 12.12.2017 r. § 8 ust. 2 przywołanej wyżej umowy za jeden miesiąc świadczenia usługi w wysokości 470 495,43 zł na kwotę brutto 937 500,00 zł,
  3. alternatywnie - w przypadku braku porozumienia między stronami - o rozwiązanie przedmiotowej umowy.

Ponadto Wykonawca wskazał, iż w momencie zawierania umowy z Gminą Lesznowola koszty zagospodarowania odpadów w RIPOK były znacznie niższe niż w dniu 18 marca 2019 r. Różnice kształtowały się następująco:

  • niesegregowane zmieszane odpady komunalne: było 290 zł za 1 tonę, jest 590 zł za tonę;
  • zmieszane odpady opakowaniowe: było 97 zł za tonę, jest 300 zł za tonę;
  • odpady ulegające biodegradacji: było 120 zł za tonę, jest 350 zł za tonę;
  • odpady wielkogabarytowe: było 260 zł za tonę, jest 800 zł za tonę.

Wykonawca podnosił w piśmie, iż obecne wynagrodzenie umowne w skali jednego miesiąca nie pokrywa w całości kosztów zbiórki i zagospodarowania poszczególnych frakcji odbieranych odpadów.

Gmina zwróciła się do PUK Piaseczno (pismo z dnia 26.03.2019 r.)z żądaniem przedłożenia dokumentów potwierdzających wzrost kosztów. Spółka przedłożyła żądane dokumenty, które potwierdziły iż:

  • w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 18 marca 2019 r., nastąpił znaczny wzrost opłat za zagospodarowanie odpadów w RIPOK, o którym mowa w piśmie Wykonawcy z dnia 18 marca 2019 r.;
  • Wykonawca i Zamawiający pomimo dochowania należytej staranności nie mogli przewidzieć tak dużego wzrostu opłat za zagospodarowanie odpadów w RIPOK;
  • straty Wykonawcy wskazane w piśmie z dnia 18 marca 2019 r., zostały obliczone na podstawie maksymalnych kosztów zagospodarowania poszczególnych frakcji zagospodarowania odpadów w RIPOK;
  • Wykonawca w 2018 r. na prowadzonej działalności poniósł stratę. 

W mediach społecznościowych pojawiły się ostatnio informacje, że ceny zagospodarowania odpadów komunalnych w ostatnich latach, w naszym regionie były najniższe w RIPOK MZO Pruszków. Jak wynika z przedstawionych przez dotychczasowego Wykonawcę (PUK Sp. z o.o.), do instalacji MZO Pruszków w latach 2018 i 2019 z Gminy Lesznowola została przekazana znikoma ilość (w stosunku do wytworzonej) odpadów o kodzie 20 03 01 niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Jest to wynikiem wcześniejszych umów zawartych z innymi RIPOK-ami przez podmioty uczestniczące w postępowaniach przetargowych. W tym miejscu należy podkreślić, że w momencie ogłoszenia przez Gminę Lesznowola przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu gminy tj. w dniu 24 kwietna 2019 r. obowiązywała rejonizacja, tzn., że odpady z terenu Gminy Lesznowola przypisanej do regionu zachodniego, mogły zostać przekazane tylko do RIPOK położonych w tym regionie. Dodatkowo, we wszystkich instalacjach obowiązują limity ilościowe określające masę przetwarzanych odpadów, które były niewystarczające w stosunku do ilości odpadów powstających w regionie. Tym samym należy odrzucić pojawiający się w Intrenecie argument, że Gmina powinna przeprowadzić dwa oddzielne przetargi – jeden na zagospodarowanie odpadów w RIPOK i drugi na sam odbiór odpadów z nieruchomości. Obowiązująca wówczas rejonizacja, została zniesiona z dniem 6 września 2019 r (cztery miesiące po ogłoszeniu przetargu). W uchwalonym w styczniu 2019 r, długo oczekiwanym Wojewódzkim Planie Gospodarowania Odpadami (WPGO) dla Mazowsza, w dalszym ciągu obowiązywała rejonizacja.

W związku z powyższym, Zamawiający przeprowadził w dniach 27, 28 i 29 marca 2019 r., negocjacje z Wykonawcą w sprawie wprowadzenia zmian do umowy. W wyniku negocjacji przeprowadzonych przez Gminę i PUK Piaseczno w dniach: 27-29.03.2019 r. strony uzgodniły, iż do umowy zostaną wprowadzone zmiany w formie aneksu dotyczące zwiększenia miesięcznego wynagrodzenia ryczałtowego na kwotę: 700 000,00 zł. (brutto) oraz skrócenia terminu obowiązywania umowy do dnia 31.07.2019 r.

Podkreślić należy, iż Spółka PUK Piaseczno nie wyraziła zgody na kontynuację umowy w dłuższym okresie niż do 31.07.2019 r., gdyż obawiała się dalszych dużych wzrostów opłat za zagospodarowanie odpadów w RIPOK.

Na uwagę zasługuje fakt, iż zarówno termin realizacji zamówienia jak i wynagrodzenie umowne były tematem wnikliwych analiz pracowników Urzędu Gminy oraz dyskusji na posiedzeniach Komisji Polityki Gospodarczej w dniu 12 kwietnia 2019 r. oraz Komisji Polityki Społecznej w dniu 10 kwietnia 2019 r. Przedmiotowe kwestie zostały pozytywnie zaopiniowane przez Komisje.

Ponadto w § 14 ust.1 pkt 4 przywołanej powyżej umowy przewidziana została możliwość w/w zmian tj.: w innej niż wymienione sytuacji, na które nie miał wpływu Wykonawca lub Zamawiający, których nie przewidziano w chwili zawarcia umowy, pomimo dochowania należytej staranności, utrudniających lub uniemożliwiających wykonanie przedmiotu umowy.

Z uwagi na fakt, iż zaistniała sytuacja, której Zamawiający (Gmina) nie mógł wcześniej przewidzieć działając z należytą starannością oraz aby nie dopuścić do zaprzestania świadczenia usług przez Wykonawcę (tj. nie odbierania odpadów komunalnych z posesji) koniecznym było zawarcie aneksu do umowy do umowy nr RZP.272.5.05.14.2017 z dnia 12 grudnia 2017 r. z Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych Piaseczno Sp. z o. o. z siedz. ul. Techniczna 6, 05-500 Piaseczno.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kar umownych dla Wykonawcy w przypadku braku świadczenia usługi wywozu i zagospodarowania odpadów z terenu Gminy Lesznowola należy stwierdzić, że jest to możliwe, ale tylko na drodze postępowania sądowego. Jednak w takim przypadku Gmina musiałaby uiścić opłatę sądową, a postępowanie jest długotrwałe. Z uwagi na charakter i specyfikę świadczenia tej usługi, Zamawiający podjął słuszną decyzję, zgodną z literą prawa i zapewniającą realizację usługi w sposób nieprzerwany.

Należy zwrócić uwagę, iż natychmiastowa rezygnacja dotychczasowego operatora usługi spowodowałaby ogromne zamieszanie i chaos, ponieważ wyłonienie i wprowadzenie nowego Wykonawcy jest czasochłonne. Wiąże się ze stworzeniem nowych harmonogramów, zapoznaniem się z topografią terenu oraz zatrudnieniem dodatkowych osób do realizacji przedmiotowego zamówienia. Dlatego też zawarcie aneksu na okres 3 miesięcy spowodowało, iż Zamawiający (Gmina) miał czas na przygotowanie postępowania przetargowego (procedura unijna, dłuższe terminy) i wyłonienie Wykonawcy.

Z uwagi na charakter i specyfikę świadczenia usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych Gmina podjęła słuszną decyzję, zgodną z literą prawa, a co za tym idzie usługa realizowana była w sposób ciągły. Brak zawarcia aneksu do umowy spowodowałby negatywne konsekwencje dla Mieszkańców Gminy Lesznowola, do których Samorząd nie mógł w żaden sposób dopuścić. 



2. Ustalenie wartości zamówienia przed ogłoszeniem przetargu.

Wartość zamówienia na usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych Gmina określiła przed ogłoszeniem przetargu zgodnie z art. 32 ustawy Prawo zamówień publicznych (Podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością). Przy jej obliczeniu uwzględniono koszty jakie Gmina ponosiła za wykonanie przedmiotowych usług w miesiącach poprzedzających ogłoszenie przetargu oraz okres w jakim będą świadczone usługi tj. 17 miesięcy.

Ponadto w budżecie Gminy przewidziane zostały środki na realizację przedmiotowego zamówienia. Gmina zakładała, iż ze względu na drastyczny wzrost cen w sektorze odpadów komunalnych, przedmiotowe środki mogą być niewystarczające na sfinansowanie zamówienia.

Postanowiono, iż decyzja o ewentualnym zwiększeniu środków finansowych zostanie podjęta po otwarciu ofert w przetargu. Żadne przepisy nie nakazują bowiem Gminie, aby środki przeznaczone w budżecie na realizację zamówienia odpowiadały szacunkowej wartości zamówienia powiększonej o podatek od towarów i usług. Kwota jaką Gmina zabezpieczyła w budżecie na realizację zamówienia wynosiła 5 836 746,00 zł.


3. Ogłoszenie przetargu nieograniczonego.

W wyniku zmiany terminu obowiązywania umowy nr RZP.272.5.05.14.2017 zawartej pomiędzy Gminą a Spółką „PUK Piaseczno” (do dnia 31.07.2019 r.) w dniu 24.04.2019 r. został ogłoszony przetarg nieograniczony na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Przetarg ten został przygotowany i ogłoszony przy zachowaniu terminów, wynikających z ustawy Prawo zamówień publicznych. Nie były to terminy w żadnym wypadku ekspresowe, jak to przedstawiono w pojawiających się komentarzach w przestrzeni internetowej!

Gmina w przedmiotowym przetargu wyznaczyła termin składnia ofert na dzień 03.06.2019 r. W związku z tym firmy, które mogły w nim uczestniczyć miały od momentu ogłoszenia przetargu 40 dni na złożenie swoich ofert. Przedmiotowe terminy zostały wyznaczone przez Gminę zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, który stanowi iż w postępowaniach tzw. „unijnych” termin składania ofert nie może być krótszy niż 35 dni od dnia przekazania ogłoszenia o zamówieniu Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej.

Należy również jednoznacznie podkreślić, że Urząd Gminy dochował należytej staranności, aby do przetargu mogła przystąpić nieograniczona liczba firm świadczących usługi odbioru odpadów. Natomiast należy mieć na uwadze, że na rynku jest niewielka liczba podmiotów świadczących usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych.

Przetarg nieograniczony to tryb, który polega na przekazaniu ogłoszenia o przetargu Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej (Gmina przekazała ogłoszenie w 24.04.2019 r.), a następnie jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz na stronie internetowej Urzędu Gminy Lesznowola (opublikowano w dniu 26.04.2019 r.). Potencjalni oferenci mogli pozyskać informacje o przetargu analizując ogłoszenia z branży „Środowisko i asenizacja”, które publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dostępnym na stronie internetowej https://ted.europa.eu/TED/main/HomePage.do. Tenders Electronic Daily (TED) tj. internetowa wersja „Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej" umożliwia firmom bezpłatny dostęp do ogłoszeń o zamówieniach publicznych publikowanych w Unii Europejskiej, w Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz w innych krajach. Ponadto firma, która chce uczestniczyć w przetargu może pozyskać stosowne informacje przeglądając ogłoszenia na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy.

Art. 11b ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych wskazuje, iż Gmina może, po opublikowaniu ogłoszenia o przetargu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej poinformować o ogłoszeniu przetargu znanych sobie wykonawców, którzy świadczą usługi będące przedmiotem przetargu. Wobec powyższego należy podkreślić, iż Gmina nie ma obowiązku, aby dodatkowo informować i zapraszać do udziału w przetargu i składania ofert firmy działające w danej branży i na danym terenie.

Wobec powyższego nie można zarzucać Gminie, iż dopuściła się w tej sprawie jakiegokolwiek zaniechania. 


4. Przedmiot umowy przetargowej.

W przestrzeni internetowej pojawia się zarzut, że Gmina mogła ogłosić dwa osobne przetargi: na odbiór odpadów komunalnych i oddzielny przetarg na zagospodarowanie odpadów.Pojawiają się w związku z tym argumenty, że jeśli ogłoszone byłyby dwa oddzielne przetargi, to opłata za odpady jaką uiszczają Mieszkańcy byłaby znacznie niższa, ponieważ firmy realizujące zamówienie w całości (na odbiór i zagospodarowanie odpadów) wykazują duży narzut cenowy na usługę zagospodarowania odpadów komunalnych.

Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że Gmina nie dokonała podziału zamówienia na mniejsze, w tym na usługi odbioru odrębnie i na zagospodarowanie odpadów odrębnie, gdyż mogło to skutkować brakiem ofert od wykonawców na niektóre z części zamówienia (np. taka sytuacja wystąpiła w Gminie Grodzisk Mazowiecki). W konsekwencji nie wszystkie konieczne do wykonania usługi byłyby świadczone, co z kolei prowadziłoby tylko do częściowej realizacji procesu gospodarowania odpadami komunalnymi w Gminie.

Przeprowadzenie oddzielnych przetargów na zagospodarowanie i odbiór odpadów spowodowałoby znaczne wydłużenie czasu procedury przetargowej, ponieważ w pierwszej kolejności należałoby wyłonić instalacje (RIPOK), do których poszczególne frakcje odpadów komunalnych z terenu Gminy Lesznowola powinny być kierowane przez podmiot odbierający odpady, wybrany w oddzielnym przetargu na odbiór. W przypadku złożenia odwołań do ogłoszonych w przedstawiony powyżej sposób, czas potrzebny na rozstrzygnięcie postępowań i podpisanie stosownych umów uległby trudnemu do określenia wydłużeniu. Dodatkowo, trudno jest stwierdzić, czy RIPOK-i znajdujące się w regionie zachodnim byłyby zainteresowane strumieniem odpadów z terenu Gminy Lesznowola biorąc pod uwagę obowiązujące limity ilości odpadów, które mają wyznaczone w stosownych pozwoleniach. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w okresie prowadzenia przez Gminę przetargu obowiązywała rejonizacja (o czym jest mowa w początkowej części Raportu), co oznacza, że odpady przede wszystkim nieselektywne (zmieszane) nie mogły wyjechać poza region.


5. Kryteria oceny ofert.

Gmina w przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych ustaliła następujące kryteria oceny ofert:

  • cena ofertowa brutto: 60%  oraz
  • „aspekt ekologiczny” tj. samochody spełniające Europejski Standard Emisji Spalin
    EURO 6 - 40%.

W ramach kryterium „aspekt ekologiczny” Gmina wskazała, iż za każdy pojazd spełniający Europejski Standard Emisji Spalin EURO 6 zostanie przyznanych 5 pkt., jednak łącznie nie więcej niż 40 pkt. W/w kryteria oceny ofert zostały ustalone w oparciu o przepisy art. 91
ust. 2 i 2a ustawy Prawo zamówień publicznych. Zgodnie z przedmiotowymi przepisami kryteriami oceny ofert mogą być cena i inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia, w szczególności aspekty środowiskowe. Ponadto Gmina zobowiązana jest zastosować kryterium ceny o wadze nie przekraczającej 60%, natomiast pozostałą część muszą stanowić inne kryteria.

Należy wskazać, iż ustalenie przez Gminę kryterium, które dotyczy samochodów (śmieciarek) używanych do realizacji usługi tj. spełniających Europejski Standard Emisji Spalin EURO 6 miało na celu preferowanie pojazdów ekologicznych, przyjaznych środowisku. Kryterium „aspekt ekologiczny” zostało zastosowane przez Gminę przede wszystkim ze względu na dbałość o środowisko naturalne, w tym jakość powietrza, zmniejszenie hałasu, redukcję emisji substancji szkodliwych dla zdrowia (tlenków azotu, węglowodorów, tlenków węgla i cząstek stałych). Podkreślić należy, iż usługa odbioru odpadów wpływa w znacznym stopniu na środowisko, gdyż świadczona jest przez 6 dni w tygodniu, przez 52 tygodnie w roku. Dlatego też jak najbardziej zasadnym było wprowadzenie „aspektu ekologicznego” jako kryterium oceny ofert. Ustanowienie innych kryteriów jak np. termin płatności, czas realizacji reklamacji, częstotliwość odbioru itp. byłoby tylko pozornym wypełnieniem obowiązków ustawy Prawo zamówień publicznych i w żadnym przypadku nie przyniosłoby pozytywnych efektów w Gminie.

Gmina jako jeden z warunków udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania potencjałem niezbędnym do wykonania zamówienia wymagała od Wykonawców przystępujących do przetargu, aby wykazali samochody (śmieciarki) spełniające Europejski Standard Emisji Spalin minimum EURO 5. Wobec powyższego wszyscy Wykonawcy uczestniczący w postępowaniu musieli wykazać samochody spełniające normę min. EURO 5, a Gmina w ramach kryterium oceny ofert przyznawała dodatkowe punkty za samochody spełniające normę min. EURO 6.  Ponadto norma EURO 6 obowiązywała od dnia 1 września 2015 r., zatem pojazdy nie mogły być wyprodukowane wcześniej. 


6. Wybór najkorzystniejszej oferty.

W terminie wyznaczonym na składanie ofert tj. do 03.06.2019 r. zostały złożone oferty przez następujące firmy:

  • Oferta nr 1 - „BYŚ” Wojciech Byśkiniewicz z Warszawy, cena brutto 31 212 000,00 zł;
  • Oferta nr 2 - Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Piaseczno Sp. z o.o. z Piaseczna, cena brutto 24 649 920,00 zł;
  • Oferta nr 3 - „PARTNER” Sp. z o.o. z Warszawy, cena brutto 20 196 000,00 zł;
  • Oferta nr 4 - „JARPER” Sp. z o.o. z Kolonii Warszawskiej, cena brutto 20 095 938,00 zł (załącznik nr 1).

Z powyższego wynika, iż w dwóch ofertach (oferta nr 3 i nr 4) Wykonawcy zaproponowali ceny za realizację usług na zbliżonym poziomie. Natomiast w pozostałych dwóch ofertach (oferta nr 1 i nr 2) Wykonawcy zaproponowali ceny znacznie wyższe (oferta nr 1 zawiera cenę wyższą o 11 116 062,00 zł od najtańszej oferty nr 4, a oferta nr 2 – cena wyższą o 4 553 982,00 zł od najtańszej oferty nr 4). Z powyższych danych można wnioskować, iż ceny zaproponowane przez Wykonawców w ofercie nr 3 i nr 4 zostały skalkulowane rzetelnie, przy uwzględnieniu rzeczywistych kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów w Regionalnych Instalacjach Przetwarzania Odpadów Komunalnych.

Znacznie droższą ofertę złożyła Spółka „PUK Piaseczno”, która od 2013 roku nieprzerwanie świadczyła usługi dla Gminy i najlepiej znała charakterystykę i ilość powstających odpadów. Cena zaproponowana w ofercie przez Spółkę „PUK Piaseczno” może wynikać z faktu, iż składanie i otwarcie ofert w Gminie Lesznowola nastąpiło już po otwarciu ofert, które odbyło się w przetargu organizowanym przez Gminę Piaseczno, gdzie Spółka „PUK Piaseczno” złożyła najtańszą ofertę we wszystkich trzech sektorach. Wobec powyższego miała realną szansę na wybór jej oferty w każdym z sektorów, a tym samym mogła zdecydować o złożeniu oferty w Gminie Lesznowola, która nie dawała jej gwarancji wygranej, czyli mogła być znacznie zawyżona w stosunku do realnych kosztów świadczenia usług.

Wysokość wynagrodzenia zaproponowana w ofercie przez firmę „BYŚ Wojciech Byśkiniewicz” z Warszawy odbiega znacznie od kwoty najtańszej oferty złożonej przez Spółkę „JARPER”. Z poprzednich przetargów organizowanych przez Gminę na odbiór
i zagospodarowanie odpadów komunalnych wynika, iż firma „BYŚ Wojciech Byśkiniewicz” w każdym z nich składała ofertę, która była znacznie droższa od innych ofert złożonych
w przetargu. Z powyższego można wnioskować, iż firma „BYŚ Wojciech Byśkiniewicz” przy kalkulacji ceny ofertowej każdorazowo zakładała znacznie większy zysk niż pozostałe firmy.

Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych (art. 24, art. 89) Gmina po otwarciu ofert zobowiązana jest w pierwszej kolejności do sprawdzenia zgodności treści ofert z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz sprawdzenia spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw do wykluczenia z postępowania. Dopiero po wypełnieniu w/w obowiązków Gmina możne stwierdzić, która oferta jest ofertą najkorzystniejszą. W tym momencie możliwe jest określenie czy kwota przewidziana w budżecie na sfinansowanie zamówienia jest na odpowiednim poziomie czy też jest niewystarczająca, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych (art. 93 ust. 1 pkt 4) Gmina może zwiększyć w budżecie kwotę na sfinansowanie zamówienia do kwoty jaka jest zawarta w ofercie uznanej za najkorzystniejszą.

Konieczność wykonania przez Gminę powyższych czynności spowodowała, iż w dniu 11 lipca 2019 r. Rada Gminy podjęła uchwałę Nr 133/XII/2019 (załączniki Tabela 2 i 3) o zwiększeniu środków na realizację zamówienia. Przedmiotowa decyzja została podjęta zgodnie obowiązującymi przepisami ustawy o finansach publicznych (art. 44 ust. 1 i 3), które wskazują, iż wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.

Koszty odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na poziomie wynikającym z oferty złożonej przez Spółkę „JARPER” ww. zasadę wypełniają. Należy wskazać, iż podjęcie decyzji o zwiększeniu środków budżetowych poprzedziły wcześniejsze dyskusje, analizy i kalkulacje. Gmina brała również pod uwagę przepisy art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którymi unieważnia się postępowanie przetargowe gdy cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty.

Unieważnienie przetargu doprowadziłoby do konieczności udzielenia zamówienia w trybie „z wolnej ręki”, a następnie ponownego ogłoszenia przetargu nieograniczonego. Ponadto nie było żadnej gwarancji, że ceny zaproponowane przez wykonawców w następnym przetargu byłyby niższe niż w pierwszym. Wręcz przeciwnie, mogłoby się okazać, iż ceny są wyższe niż w poprzednim przetargu.

Dlatego do realizacji usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych w Gminie Lesznowola została wybrana firma „JARPER” Sp. z o.o. z Kolonii Warszawskiej, która złożyła najkorzystniejszą ofertę cenową i uzyskała największą liczbę punktów w postępowaniu przetargowym.


7. Odwołanie wniesione przez PUK Piaseczno od rozstrzygnięcia przetargu przez Gminę Lesznowola oraz rozpatrzenie odwołania przez Krajową Izbę Odwoławczą (KIO).

W dniu 12.07.2019 r. Spółka PUK Piaseczno złożyła odwołanie od decyzji Zamawiającego o wyborze oferty najkorzystniejszej Spółki „JARPER” z Kolonii Warszawskiej na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w Gminie Lesznowola. 

W ww. odwołaniu Spółka PUK Piaseczno zarzuciła w szczególności, iż Gmina zaniechała:

  1. wykluczenia wybranego wykonawcy tj. Spółki „JARPER”, a w konsekwencji – odrzucenia jego oferty, gdyż wybrany wykonawca nie spełnił warunku dotyczącego wymaganego dla samochodów Europejskiego Standardu Emisji Spalin minimum EURO 5;
  2. zaniechała wykluczenia wybranego wykonawcy tj. Spółki „JARPER”, a w konsekwencji odrzucenia jego oferty, gdyż wybrany wykonawca, dysponując samochodami udostępnionymi przez inną firmę złożył oświadczenie w przetargu - Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (JEDZ) sporządzone po terminie składania ofert;
  3. wykluczenia wybranego wykonawcy tj. Spółki „JARPER”, gdyż zawarła z inną firmą składającą ofertę w postępowaniu porozumienie mające zakłócić konkurencję między wykonawcami tzw. „zmowa przetargowa”.

W rozstrzygnięciu odwołania wniesionego przez Spółkę PUK Piaseczno (Sygn. akt KIO 1409/19) Krajowa Izba Odwoławcza w Warszawie wskazała, iż Gmina nie naruszyła przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w zakresie wskazanym w odwołaniu. Wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu zostały uznane przez KIO jako bezzasadne. Ponadto KIO potwierdziła, iż wybrana przez Gminę w przetargu Spółka „JARPER” spełniła wszystkie wymagania określone przez Gminę,

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów Spółki PUK Piaseczno KIO doszła do poniższych wniosków.

Ad. 1

KIO wskazała, iż Spółka „JARPER” zgodnie z wymaganiami Gminy potwierdziła, iż do wykonania usług użyje samochodów (śmieciarek) spełniających Europejski Standard Emisji Spalin minimum EURO 5. Nie było zatem podstaw do wykluczenia Spółki „JARPER” z przetargu,, bowiem wykazała spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Izba uznała, iż zarzut odwołania nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i uznała go za chybiony.

Ad. 2

KIO uznała zarzut za chybiony, gdyż Spółka „JARPER” korzystając z samochodów (śmieciarek) udostępnionych przez osobę fizyczną prowadząca działalność jako „PARTNER Dariusz Apelski” uzupełniła w przetargu właściwe oświadczenie - Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (JEDZ). Izba wskazała, iż dane zawarte w złożonym oświadczeniu JEDZ dla firmy „PARTNER Dariusz Apelski” są aktualne na dzień składania ofert tj. 03.06.2019 r., co jest zgodne z obowiązującymi przepisami praw. Wobec powyższego Izba oddaliła zarzut.

Ad. 3

KIO uznała, iż Spółka PUK Piaseczno nie przedstawiła żadnych racjonalnych dowodów wskazujących, iż doszło do zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji między wykonawcami składającymi oferty w przetargutzw. „zmowy przetargowej”. Ponadto Izba wskazała, iż złożenie oferty w przetargu przez Spółkę „PARTNER” nie miało żadnego wpływu na pozycję oferty Spółki „JARPER”, która była ofertą z najniższą ceną.

Wobec oddalenia odwołania przez KIO w dniu 30.08.2019 r. została zawarta umowa na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych ze Spółką „JARPER”. Od rozstrzygnięcia wyroku nie została złożona przez Spółkę PUK Piaseczno skarga do Sądu Okręgowego.


8. Brak tzw. „zmowy przetargowej”.

Nieprawdziwe są publikowane w przestrzeni medialnej informacje, iż w przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z Gminy Lesznowola mogło dojść do niedozwolonego porozumienia pomiędzy Spółką „JARPER” a Spółką „PARTNER”.W ofercie złożonej przez Spółkę „JARPER” przedłożono oświadczenie przedsiębiorcy działającego pn. „PARTNER Dariusz Apelski” (Załącznik nr 2), w którym oświadczył, iż zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych oddaje do dyspozycji Spółce „JARPER” na potrzeby realizacji usług odbioru odpadów w Gminie Lesznowola 5 samochodów, które charakteryzują się normą EURO 6.

Należy podkreślić, iż przedsiębiorca działający pod nazwą „PARTNER Dariusz Apelski” NIE UCZESTNICZYŁ W PRZETARGU ogłoszonym przez Gminę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, a tym samym NIE ZŁOŻYŁ OFERTY W NINIEJSZYM PRZETARGU.

W Internecie podawane są informacje wprowadzające w błąd o tym, iż Spółka „PARTNER” startująca w przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów z Gminy Lesznowola udostępniła Spółce „JARPER” pięć sztuk samochodów spełniających normę EURO 6. Jak wynika z oświadczenia (zobowiązania) załączonego do oferty Spółki „JARPER” podmiotem, który udostępnił jej pięć sztuk samochodów jest osoba fizyczna prowadzącą działalność gospodarczą jako „PARTNER Dariusz Apelski” z siedzibą w Warszawie. Jak wynika z powyższego przedmiotowych samochodów nie udostępniła firma która złożyła ofertę w przetargu tj. „PARTNER” Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie lecz osoba fizyczna prowadząca działalność pn. „PARTNER Dariusz Apelski” z Warszawy (są to dwa odrębne, niezależne prawnie i finansowo podmioty gospodarcze).

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż wszelkie zamieszczane w Internecie porównania, kalkulacje związane z udostepnieniem lub nieudostępnieniem przez „PARTNER” Sp. z o.o. samochodów Spółce „JARPER” nie mają żadnego uzasadnienia i są niezgodne z prawdą!

Sprawa tzw. „zmowy przetargowej” została zbadana przez KIO, która stwierdziła, iż Spółka „JARPER” nie zawarła jakiegokolwiek niezgodnego z prawem porozumienia z innymi podmiotami (firmami) mającego na celu zakłócenie konkurencji w przetargu tzw. „zmowy przetargowej” należy wskazać wyrok KIO z dnia 6 sierpnia 2019 r., Sygn. akt KIO 1409/19 (Załącznik nr 3, str. 17-21).

KIO w przedmiotowym wyroku wskazała, iż Spółka PUK Piaseczno nie przedstawiła żadnych racjonalnych dowodów wskazujących, że doszło do zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji (str. 19). Jednocześnie KIO wskazała, że PUK Piaseczno w żaden sposób nie odniósł się i nie wykazał na czym to zakłócenie konkurencji miało polegać, nie wykazał, nawet nie uprawdopodobnił, że zawarcie takiego porozumienia będzie prowadzić do utrudnienia dostępu do rynku (str. 20). KIO orzekła także, iż „stawiany zarzut wydaje się tym bardziej niezasadny w świetle okoliczności, że oferta „JARPER” Sp. z o.o. była ofertą z najniższą ceną a oferta „Partner” Sp. z o.o. została odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b ustawy Prawo zamówień publicznych, w związku z brakiem wniesienia wadium; nie można również stwierdzić że w/w wykonawcy złożyli oferty jako podmioty pozornie ze sobą konkurujące”.

Spółka „JARPER” i Spółka „PARTNER” w ramach konsorcjum, uczestniczyły w przetargu na odbiór odpadów komunalnych z dzielnicy Targówek i Białołęka w Warszawie, co jest zgodne z art. 23 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia). Przepis ten jednoznacznie przesądza, że podmioty gospodarcze (firmy) mogą wspólnie startować w przetargu łącząc się w tzw. konsorcja lub tworząc spółki cywilne. Są one powoływane w drodze umowy przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, które zobowiązują się wspólnie dążyć do osiągniecia wytyczonego celu gospodarczego. W zamówieniach publicznych tym celem jest złożenie oferty wspólnej, a następnie po uzyskaniu zamówienia – wspólne wykonanie zawartej z zamawiającym umowy. Należy wskazać, iż firmy łączą się w konsorcja lub spółki cywilne najczęściej dlatego, że jako odrębne podmioty gospodarcze nie byłyby w stanie wykonać przewidzianych w przetargu usług. Natomiast połączenie w szczególności potencjałów technicznych i osobowych, doświadczenia, zasobów ekonomicznych i finansowych powoduje, iż zamówienie może być zrealizowane zgodnie z wymaganiami zamawiającego.

W przetargu ogłoszonym przez Gminę ofertę złożyła odrębnie Spółka „JARPER” i Spółka „PARTNER”, gdyż każda z nich odrębnie spełniała wymagania w zakresie dysponowania samochodami (śmieciarkami), doświadczeniem w zakresie podobnych usług oraz sytuacji finansowej i ekonomicznej.


9. Brak dopuszczenia w przetargu składania ofert częściowych.

W przetargu ogłoszonym przez Gminę nie przewidziano składania ofert częściowych, gdyż Gmina Lesznowola nie jest podzielona na sektory. Należy zauważyć, iż w żadnej z okolicznych gmin (Raszyn – 20 892 osób, Tarczyn – 11 200 osób, Góra Kalwaria – 26 013 osób, Konstancin-Jeziorna – 23 557 osób, Prażmów – 10 846 osób) nie dokonano podziału na sektory. Wyjątkiem jest Gmina Piaseczno, gdzie jest to uzasadnione liczbą osób zamieszkałych na danym obszarze.

Przedmiotowa usługa od chwili powstania ustawowego obowiązku odbioru i zagospodarowania odpadów przez gminę tj. od 1 lipca 2013 r. jest świadczona na terenie Gminy Lesznowola przez jednego operatora, który jest wybierany w drodze przetargu nieograniczonego. Taka forma świadczenia usługi sprawdziła się na terenie naszej Gminy i nigdy nie była kwestionowana.

Podział Gminy na sektory, a tym samym wybranie kilku operatorów mogłoby spowodować zwiększenie kosztów realizacji usługi oraz niekorzystnie wpłynąć na prawidłowość świadczenia usługi, wprowadzając chaos i zamieszanie. 


10. Brak zastosowania w przetargu aukcji elektronicznej.

Gmina przed ogłoszeniem przetargu analizowała możliwość zastosowania aukcji elektronicznej, która polega na składaniu przez wykonawców za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej kolejnych, korzystniejszych postąpień, podlegających automatycznej ocenie i klasyfikacji. Warunkiem zastosowania aukcji elektronicznej jest jednak możliwość precyzyjnego określenia przez Gminę treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz złożenie w przetargu co najmniej dwóch ofert, które nie podlegają odrzuceniu.

Gmina w wyniku przeprowadzonej analizy uznała, iż zastosowanie aukcji będzie bezzasadne, gdyż w poprzednich postępowaniach na odbiór i zagospodarowanie odpadów występowały duże różnice pomiędzy poszczególnymi cenami ofertowymi, które powodowałyby brak zainteresowania oferentów uczestnictwem w aukcji. Wykonawcy ubiegający się o zamówienie w przetargu, w którym przewidziano przeprowadzenie aukcji elektronicznej, wcale nie muszą brać w niej udziału. Mogą zdecydować się na złożenie bardzo korzystnej oferty pisemnej i później już nie zmieniać jej w toku aukcji elektronicznej.  


11. Brak w przetargu postanowień dotyczących zawarcia umowy ramowej.

Gmina nie przewidziała zawarcia umowy ramowej, która jest umową zawartą pomiędzy zamawiającym a jednym wykonawcą lub większą liczbą wykonawców, której celem jest ustalenie warunków dotyczących zamówień publicznych, jakie mogą zostać udzielone w danym okresie. Te warunki to w szczególności ceny oraz ewentualne przewidywane ilości.

Przyczyną decyzji o nie zawieraniu ww. umowy jest nieprzewidywalność w dłuższej perspektywie czasowej zakresu usług (ilości powstających odpadów) oraz wysokości cen za zagospodarowanie odpadów komunalnych w Regionalnych Instalacjach Przetwarzania Odpadów Komunalnych (nie znamy i nie doszukaliśmy się aby jakakolwiek Gmina, taką umowę z Wykonawcą/Wykonawcami zawarła).


12. Edukacja Mieszkańców.

Zagospodarowanie selektywnie zebranych surowcowych frakcji odpadów komunalnych jest dużo tańsze w porównaniu z kosztami zagospodarowania nieselektywnych (zmieszanych) odpadów o kodzie 20 03 01. Do września br. 79,56% właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Lesznowola zadeklarowało zbiórkę selektywną. W ramach prowadzonych przez Gminę oraz podmiot odbierający odpady kontroli w terenie, stwierdzono przypadki niewłaściwie prowadzonej segregacji odpadów i w takich przypadkach informowano właścicieli posesji o słabej jakości segregacji (system żółtych i czerwonych kartek). W wielu przypadkach w takcie bezpośrednich i telefonicznych rozmów wyjaśniano mieszkańcom stwierdzone błędy. Trudniejsza sytuacja występuje we Wspólnotach Mieszkaniowych, co niestety jest problemem nie tylko w Gminie Lesznowola, ale występuje w całym kraju. Właściciele lokali w zabudowie wielorodzinnej czują się w pewnym stopniu anonimowo, co ma duży wpływ na jakość selektywnej zbiórki odpadów gromadzonych we wspólnych kontenerach. W tym przypadku, miały miejsce bezpośrednie spotkania z Zarządcami Wspólnot Mieszkaniowych i przedstawicielem Gminy oraz podmiotu odpierającego odpady na terenach Wspólnot, w celu omówienia problemów związanych z jakością segregacji. Tu również stosowano system kartek. Zarządcom dostarczono materiały informacyjne dotyczące segregacji odpadów komunalnych w celu ich rozpowszechnienia i udostępnienia Mieszkańcom oraz naklejki do oznaczenia pojemników.

Poza tym, w latach 2013 – 2019 przeprowadzono następujące działania edukacyjne:

  • coroczne przekazywanie Mieszkańcom nowych harmonogramów i zasad prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów w formie broszur, książeczek edukacyjnych itp.;
  • widowiska teatralne w placówkach przedszkolach i szkolnych o tematyce segregacji odpadów komunalnych;
  • cykliczne spotkania z dziećmi i młodzieżą podczas lekcji przyrodniczych na temat segregacji odpadów, odnawialnych źródłach energii i czystego powietrza - konkurs zielona klasa;
  • konkursy z wiedzy o segregacji odpadów komunalnych wśród naszych Mieszkańców Gminy w czasie Święta Gminy;
  • informacje o tematyce odpadów komunalnych (segregacja, odbiór, PSZOK, punkty zbiórki odzieży, baterii, leków, zagospodarowanie, gabaryty) na stronie internetowej gminy oraz w wersji papierowej dostępne w Kancelarii Urzędu Gminy Lesznowola i w Referacie Gospodarki Odpadami Komunalnymi;
  • konkursy ekologiczne we wszystkich publicznych placówkach szkolnych i przedszkolnych;
  • dostarczanie Mieszkańcom nowych materiałów dotyczących zasad segregacji. Materiały informacyjne w placówkach GOK, GOPS, bibliotekach, Centrum Sportu, ZOPO, sklepach, ośrodkach zdrowia, przedszkolach i szkołach;
  • publikacje artykułów w prasie lokalnej oraz w Biuletynie Informacji Gminy Lesznowola o tematyce związanej z odpadami komunalnymi, ich oddziaływaniem na otaczające nas środowisko, ukazujące zalety selektywnej zbiórki odpadów, kosztów opłat, co zrobić z odpadami niebezpiecznymi;
  • edukowanie Mieszkańców podczas spotkań, festynów i zebrań sołeckich;
  • wyposażenie placówek szkolnych i przedszkolnych i przedszkolnych prowadzonych przez Gminę Lesznowola w pojemniki na zużyte baterie i akumulatory;
  • wyposażenie aptek położonych na terenie Gminy w pojemniki do zbiórki przeterminowanych leków.


Iwona Pajewska-Iszczyńska

Zastępca Wójta Gminy Lesznowola


PRZEBIEG ZDARZEŃ


ZAŁĄCZNIKI

  1. Formularz „OFERTA” złożony wraz z ofertą przez firmę „JARPER” Sp. z o.o.
  2. Oświadczenie (zobowiązanie) od „PARTNER Dariusz Apelski” złożone wraz z ofertą przez firmę „JARPER” Sp. z o.o.
  3. Wyciąg z wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 06.08.2019 r. (Sygn. akt KIO 1409/19).